DÜNYA OTOMOTİV SANAYİİNDE GELİŞMELER VE
TAKIM TEZGAHI SEKTÖRÜNE ETKİLERİ
CECiMO Genel Kurulunda bir sunuş yapan VW başkan yardımcısı Dr. Christoph
Spathelf, son dönemde otomotiv sanayinde en yüksek büyüme oranlarının Çin,
Hindistan ve Güney Amerika’da gözlendiğini, yakın gelecekte benzer gelişmenin
Rusya’da da gözlenebileceğini ifade etmiştir. Önde gelen otomotiv firmaları
yatırımlarını yavaş yavaş bu pazarlara kaydırmakta ve çalışmakta oldukları yan
sanayicilerinden de kendilerini takip etmelerini beklemektedirler.
Bu gelişme, küçük ve orta ölçekli takım tezgahı imal edenler için yeni imkanlar
sunabilir ise de, önemli bir kısmının halen bulundukları ülke dışında imalat yapacak
tesis kurmaları pek de kolay olmayacak, buna karşın bu ülkelerde iyi hizmet sunan
satış teşkilatına sahip olan firmalar ile gene bu ülkelerdeki güvenilir yerli imalatçılar
bu gelişmeden daha fazla yararlanabileceklerdir.
Önümüzdeki birkaç yılda, Avrupa ve Japonya pazarında otomotiv imalatında
beklenen düşük gelişme, tezgah imalatçılarının yeni pazarlara daha fazla önem
vermelerini gerektirmektedir. Söz konusu bu potansiyel pazarlarda klasik ve
nispeten düşük teknolojili tezgah imalatı yapan ve bunların kalite ve teknolojilerini
geliştirmeye çabalayan yerli imalatçıların bulunması, ülkemizde ve Avrupa’da bu
tür tezgah imal eden firmalar için bir handikap oluşturmaktadır. Bu nedenle farklılık
yaratan yenilikçi fikirleri uygulayabilen imalatçılarımız bu yeni pazarlarda daha
etkin rol oynayabilecektir.
Ülkemiz tezgah imalatçıları son yıllarda, Çin dışında sözü edilen ülkelerde ve bu
arada Brezilya, Meksika, Polonya gibi ülkelerde de ihracatlarını artırmaktadırlar.
MiB’in çeşitli kaynaklardan aldığı bilgilere göre, bu ülkelerde daha önce Türk
imalatı tezgah alan firmalar, tezgahların makul fiyatlı ve aynı zamanda kaliteli
olduğunu, ancak bazı imalatçı kuruluşların ve bunların temsilcilerinin, işletme
döneminde ortaya çıkabilecek sorunların çözümünde yeteri kadar etkin
davranmadıklarını ifade etmektedirler. Bu davranışın değişmesi, ihracatımızın
artmasına büyük katkı sağlayacaktır.
Bu arada farklı ülkelerde yapılan otomotiv yatırımlarında, lokal beklentileri
karşılamak için alışılmış pazarlardakinden farklı modellerin imal edilmesi gerekecek,
bunun sonucu olarak daha küçük serilerde parça imalatına ihtiyaç duyulacaktır.
Bu ihtiyaç yan sanayiin, kısa sürede ayarlanabilen, sıfır fire ile çalışan, tek
bağlamada birden fazla operasyonu gerçekleştirebilen yeni jenerasyon tezgahların
talebini artıracaktır. Bu arada daha küçük ve yüksek verimli motor ve dişli kutusu
imalatına verilen öncelik, özellikle daha dar toleranslarla imalat yapan takım
tezgahlarının kullanılmasını gerektirecektir. Bu yeni trend, sadece otomotiv
sektörü için değil, genel olarak makina ve bu sektör için parça imal eden firmaları
da daha gelişmiş tezgah kullanımına mecbur bırakacaktır.
Bu noktada ülkemizdeki bazı gelişmeleri değerlendirmekte de yarar görülmektedir.
2010 yılı başından itibaren ülkemize ithal edilecek kullanılmış makina ithalatında
yaş sınırlamasının kaldırılmasından sonra 20 yaşından büyük, sadece ekonomik
ömrünü doldurmuş değil, verimliliği de düşük tezgah ithalatında adeta bir patlama
yaşanmaktadır. Bu arada 40 yaşını aşmış tezgah ithalatı dahi dikkat çekici
boyuttadır. Bu tür yatırım yapanların, yukarda belirtildiği gibi, dar toleranslarla
çalışan, verimliliği yüksek, birden fazla operasyonu tek bağlamada gerçekleştiren
tezgahları kullanarak yapılacak parça imalatı ile ne ölçüde rekabet edilebileceklerini
dikkatle değerlendirmelidirler. Diğer faktörler yanında, bu tür tezgahların fire
oranının pek de düşük olmayacağı, daha sık arıza vereceği, önemli bir kısmı için
gerekli yedek parçaların temin edilemeyeceği dikkate alındığında 20 yaşından
büyük makinalarla yatırım yapan sanayicilerimizin önemli bir kısmının ciddi
sıkıntılar yaşayabileceklerinden endişe edilmektedir. Dr. Christoph Spathelf;
teknoloji ilerletir, sürat kazandırır demektedir.
Arslan SANIR
Koordinatör
Makina imalatçıları Birliği