TMMOB Makina Mühendisleri Odası’nın Düzenlediği
IV. Bakım Teknolojileri Kongresi ve Sergisi
Denizli’de Başladı
TMMOB Makina Mühendisleri Odası tarafından “Bakım Mühendisliği”
ana temasıyla düzenlenen Bakım Teknolojileri Kongrelerinin sekizincisi bugün
Denizli’de Pamukkale Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezinde başladı. Kongre
yanı sıra bakım teknolojileri ile ilgili bir serginin de düzenlendiği etkinlik üç gün
sürecek.

Kongrenin açılış konuşmaları Odamız Denizli Şube Başkanı Hüseyin HADIMLI,
Oda Yönetim Kurulu Sekreteri Ali Ekber ÇAKAR, TMMOB Yönetim Kurulu
Başkanı Mehmet SOĞANCI, Pamukkale Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr.
Ýnan ÖZER, Denizli Belediye Başkanı Yardımcısı Şamil ÇINAR, Vali Yardımcısı
ismail Tezel tarafından yapıldı.
MMO Denizli Şube Başkanı Hüseyin HADIMLI, açılış konuşmasında bakım
konusunda şunları söyledi:
“Bakım mühendisliği kısaca; işletmelerde kullanılan çok çeşitli cihaz, makina,
teçhizat, alet ve ekipmanın her an kullanıma hazır, arızasız durumda bulunması,
üretimin aksamaması olarak adlandırılabilir.
Bugün bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de üretim sürecinde kesintiler
meydana gelmemesi için mekanik sistemlerin çalışması öte yandan bu sistemlerin
güvenirliliğinin kontrol altında tutulabilmesi gerekliliği çok açıktır. Ýşletmeler
bakım uygulamalarına; plansız duruşlar, verimlilik kaybı, mali kayıplar, iş ve işçi
güvenliği, yedek parça tedarik yönetimi gibi çok çeşitli nedenlerle ihtiyaç duyarlar.
Öte yandan hepimizin bildiği gibi üretimde makinelerden kaynaklı istenmeyen
aksamalar işletmelerde büyük oranlara varan mali kayıplara yol açmaktadır. Bunu
engellemek için de üretim araçlarının istenilen performansta etkin ve sağlıklı
olarak çalışabilmesi için günümüz teknolojilerine uygun olarak bakımlarının
yapılması gerekmektedir. Bu anlamda; maksimum çalışma süresine sahip
makinelerin minimum bakım süresini hedefleyen ve bu arada gerekli tasarım,
geliştirme, seçim ve lojistik destek planlarını düzenleyen bir mühendislik
uygulamasını sizlere sunmak istedik.
Türkiye gibi sanayileşmekte olan ülkelerde bakım konusu kritik bir önem
taşımaktadır. günümüz modern sanayi anlayışında seri üretim tipinin hakim
olduğunu düşündüğümüzde bu konunun önemi bir kez daha gözler önüne
serilmektedir. Hiç kuşkusuz ki konuyla ilgili yetişmiş uzman personelin varlığı ve
ilgili bakım uygulamaları bu sürecin ana unsurlarıdır.
Bugüne kadar birçok işletmede bakım uygulamaları göz ardı edilmiş ya da bu
konuda gerekli eğitimi almamış insanlardan fayda beklenmiştir. Halbuki bakım
uygulamalarının ilgili akademik eğitim görmüş personel tarafından sistematik
olarak hayata geçirilmesi üretimle ilgili teknik ve ekonomik bir çok kaybın
önlenebilmesinde rol oynayacaktır. ekonomik kayıpların önlenmesi ve rekabet
edebilme şansının artırılabilmesi için bakım politikası ve bakım müdürlüğü
çalışmalarının faaliyete geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bizler
geleceğin mesleği olarak nitelendirdiğimiz bakım mühendisliği meslek grubunun
hava yolu taşıtları bakımı, otomotiv endüstrisinde bakım, otomasyon sistemlerinde
ve enerji üretim sistemlerinde bakım konularında öne çıkacağını düşünüyoruz.
Sıfır hata, sıfır iş kazası, maliyetleri düşürmek, aksama, arıza ve çökmeleri önlemek
ve çevreye duyarlı bir üretim için bakım mühendisliğinin gerekli olduğu inancıyla
bu kongre ve sergimizin ülkemiz ve tüm Denizli’ye katkı koymasını diliyor emeği
geçen herkese teşekkür ediyorum.”
MMO Yönetim Kurulu Sekreteri Ali Ekber ÇAKAR ise Odanın bu dönemki ulusal
ölçekli etkinlikleri hakkında bilgi verdikten sonra özetle şöyle konuştu:
Odanın bakım alanındaki çalışmaları
“Odamız diğer bütün uzmanlık alanlarımızla ilgili dallarda olduğu gibi, bakım
teknolojileri konusunda da geliştirici çalışmalarda bulunmayı temel görevlerimizden
biri olarak görmektedir. Bakım Teknolojileri Kongreleri bu çerçevede
düzenlenmektedir. Konusunda en kapsamlı ve en nitelikli etkinlik olan bu kongre ile
Odamız, sanayi ve hizmetler alanının pek de görünmeyen bir yüzüne ışık tuttuğu için
siz değerli akademisyen ve uzmanlarla birlikte haklı bir gururu paylaşmaktadır.
Teknolojideki gelişmelerin takibinin vazgeçilmez olduğu, işletme maliyetlerinin
arttığı, rekabetin uluslararası planda kızıştığı günümüzde makina ve tesislerin
arızasız, sorunsuz, verimli ve uzun ömürlü çalıştırabilmesi doğru ve planlı bir bakım
yaklaşımı ile mümkündür.
Gerek bu nedenle gerekse mesleki formasyonun yaşam boyunca geliştirilmesi
gerekliliği itibarıyla Odamız, tüm mesleki uygulama alanlarımızda ve makina
mühendisliğinin temel fonksiyonlarından biri olan bakım alanında çalışacak
üyelerimizin konularında yeterli bilgi ve deneyime sahip olması gerektiğini
savunmaktadır.
Odamız, lisans eğitiminin meslek içi ve hizmet içi eğitimlerle desteklenmesini ve
yaşam boyu eğitimi zorunlu görmektedir. Bu nedenle bakım teknolojileri alanındaki
yayın eksikliğini giderecek birçok kitap yayınlıyor ve Meslek Ýçi Eğitim Merkezleri
(MÝEM) kanalıyla düzenlediğimiz seminer ve kurslarla üyelerimizi bilgilendirmeye
çalışıyoruz.
Ülke genelinde çağdaş eğitim donanımları ve mekanlarda hizmet sunan MiEM’
lerimizartık bir okul kimliğine kavuşarak aynı anda 2.500 üyemize hizmet verecek
bir kapasiteye sahiptir.
Belgelendirme faaliyetleri için Oda merkezinde oluşturduğumuz Personel
Belgelendirme Kuruluşumuz da ilgili AB standardı kapsamında TÜRKAK’a akredite
ettirilmiştir. Böylece düzenlenen belgelerin uluslararası tanınırlığı konusunda
önemli bir adım atılmıştır.
Odamız bakım bilincinin işletmeler ve sanayide yerleşmesi ile iş sağlığı ve güvenliği,
enerji tasarrufu ve işletme yönetimi gibi konular arasında bağ kurmak gerektiğine
inanmaktadır. Bu nedenle bakım alanında çalışan üyelerimizi de çok yakından
ilgilendiren iş sağlığı ve güvenliği ile çevre mevzuatlarına yönelik çok yönlü
çalışmalar yürütüyoruz.
Oda bünyesinde oluşturduğumuz muayene kuruluşu ve laboratuvarlarımızda T
ÜRKAK’tan akredite olarak basınçlı kaplar, kazanlar, kaldırma ve iletme
makinalarının periyodik kontrolleri ile çevresel ölçüm hizmetleri de vermektedir.
Sanayide mühendis ve nitelikli personel istihdamı çok düşük düzeyde
Değerli Katılımcılar,
TÜiK’in geçen yıl yayımladığı Yenilik Araştırmasına göre, girişimlerin yalnızca
% 31,4’ü teknolojik yenilik faaliyetinde bulunmuş, % 69’u yenilik faaliyetlerini
etkileyen en önemli faktör olarak maliyetlerin yüksekliğini belirtmiş, % 65,7’si de
kaynak ve nitelikli personel yetersizliğinden yakınmıştır. Öyle ki sanayide KOBi
niteliğindeki firmaların % 70’inde mühendis istihdam edilmemektedir. KOBÝ’lerde
2008 yılı makina mühendisi istihdamı 15 bin 130 kişi; makina imalat sanayinde ise
2 bin 800 kişi ile çok düşük düzeydedir.
Kısacası, Ar-Ge, inovasyon ve mühendisliğin yoğun olması gereken sanayide
işletmeler yapısal ve güncel sorunların altından kalkamamakta, geleceklerine
yatırım yapmaktan yoksun kalmakta ve bu gerçekler bakım alanına dek uzayan
yeni sorunlar türetmektedir.
Tam da bu nedenlerle bakım mühendisliği ve bakım teknolojilerinin sanayiye
yeterince uyarlanması giderek daha da güçleşmekte ancak aynı zamanda daha da
yaşamsal bir öneme sahip olmaktadır.
Kalkınma planı eşliğinde üretim, yatırım, küçük ve orta boy işletmeler ile sosyal
kesimlere dönük ivedi bir ekonomik, sosyal destek programı gerekiyor
Değerli Katılımcılar,
Bu sorunlardan çıkış için dışa bağımlı ve küresel sermaye güdümlü politikalardan
vazgeçmeli; uluslararası finans kuruluşlarının dayattıkları “yapısal uyum ve
istikrar programları” reddedilmelidir.
Yatırımlar artırılmalı, özelleştirme uygulamalarıyla devletin küçültülmesi
saplantısından vazgeçilmeli, ithalat politikaları gözden geçirilmeli, yerli yatırımcı
özendirilmeli ve korunmalı, katma değeri yüksek ileri teknoloji isteyen alanlarda
yapılacak yatırımlar desteklenmeli, devletin ekonomideki yönlendiriciliği
artırılmalı, planlama yönelimi benimsenmelidir.
Sanayinin fason yapısı değiştirilmeli; yeniden yerli girdi oranını artıran, kredi
mekanizmasını KOBi’lere yönelik olarak yaygınlaştıran, istihdamı ön plana
çıkaran,bölgelere göre kapsamlı kalkınma planlı geliştiren bir strateji yürürlüğe
konulmalıdır. Eksenine insanlarının mutluluk ve refahını, sosyal devlet anlayışı
oturtan, öz kaynakve birikimlerimize, bilim ve teknoloji politikalarına dayalı bir
sanayileşme ve kalkınma planı uygulamaya konulmalıdır.
Böylesi bir plan eşliğinde üretim, yatırım, küçük ve orta boy işletmeler ile sosyal
kesimlere dönük ivedi bir ekonomik, sosyal destek programı hayata geçirilmelidir.
Önleyici, planlı bakım perspektifi ve “Bakım Mühendisliği Belgelendirmesi”
gerekiyor

Bakım alanında da,
• Yalnızca “arızaya müdahale etmek” şeklinde anlaşılan Bakım Mühendisliği
anlayışı terk edilmeli, mühendislerin üretkenliğinin sağlanması için önleyici
faaliyetler bir sistematiğe oturtulmalıdır.
• MMO, üniversiteler ve sanayi işbirliğiyle sektörün bilgi gereksinimine, özellikle
pratiğe yönelik yayınların artırılması çalışmalarına hız verilmelidir. Üniversitelerin
müfredatlarında alanın pratik ihtiyaçlarını karşılayacak geçişler yapılması
gerekmektedir.
• Bakım çalışmalarını “maliyet unsuru” olarak gören anlayış terk edilmeli,
kuruluşlar güvenliğe ve üretime dair riskleri en aza indirgeyecek planlı ve kontrollü
bakım politikaları geliştirmelidir.
• “Bakım Mühendisliği Belgelendirmesi”ne yönelik çalışmalar sürdürülmelidir.”
MMO Yönetim Kurulu Sekreteri Ali Ekber ÇAKAR, konuşmasını açılış konferansı,
forum, panel ve kurslarda yer alacak konuşmacılar, delege ve izleyiciler ile katkıda
bulunan kurum ve kuruluşlar ile kongrenin düzenlenmesinde bütün emeği geçenlere
teşekkür ederek tamamladı.
TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet SOĞANCI ise özetle şöyle konuştu:
“Odamızın düzenlemiş bulunduğu 4. Bakım Teknolojileri Kongresi’nde burada
aranızda bulunmaktan büyük bir onur duyduğumu öncelikle belirtiyorum.
2003’de başlatılmış ve iki yıllık aralarla bugüne, dördüncüsüne gelmiş Bakım
Teknolojileri Kongrelerimizin başlatıcılarına, sürdürücülerine, bugüne getirenlere,
kongrelerimizde görüşlerini bizimle paylaşan bilim insanlarına, uzmanlara, Denizli
Şubemizin o günden bugüne görev almış yöneticilerine, kongrelerimizin
gerçekleşmesinde görev alan şube çalışanı arkadaşlarıma, etkinliklerimizin eli,
ayağı, kolu, gözü olan öğrenci arkadaşlarıma ve katılımlarınızla bu etkinliğimizi
geliştiren, büyüten siz bakım mühendisi meslektaşlarıma en samimi duygularımla
çok teşekkür ediyorum.
Bakım Teknolojileri Kongrelerimiz; örgütümüzün, MMO örgütlülüğünün yüz akı
bir etkinlikler dizisidir. Odamız şüphesiz sizlerden gelecek taleplerle bu diziyi
devamettirecektir. Ve işte bugün de düzenleme kararının alınışının sekizinci
yılında da biraradayız.
Mühendislik, bilim ve teknolojiyi insanla buluşturuyor
Sevgili Arkadaşlar
Hepimiz biliyoruz ki; mühendislik, bilim ve teknolojiyi insanla buluşturan bir
meslek. Bizim örgütümüz TMMOB; odağında, öznesinde insanın olduğu bir
mesleğin uygulayıcılarının örgütü. Ýnsan odaklı olmasından dolayı, bizim
mesleğimiz onurlu bir meslek ama bir o kadar da sorumlulukları olan bir meslek.
Biz, bir yandan insana ve insanlığa karşı işlenmiş suçlara karşı çıkıyoruz, öte
yandan da insana ve insanlığa olan sorumluluklarımızı biliyoruz ve
sorumluluklarımızın gereklerini yerine getirmeye çalışıyoruz. Bir yandan da
üyelerimizi haklarının elde edilmesine, taleplerinin gerçekleşmesine yönelik
çabalarda bulunuyoruz.
Öte yandan, sorunlarımızın, toplumun ve halkın sorunlarından ayrı
tutulamayacağını da biliyoruz. Sıkıntılı, sancılı, sorunlu bir ülkede yaşıyor olmanın
tüm sonuçları mühendis kimliğimizle birlikte, yurttaş kimliklerimiz dolayısıyla yine
bizi buluyor.
Kapitalist küreselleşme ve kriz yoksullaştırıyor
Ýşte yaşamakta olduğumuz kapitalist küreselleşmenin kendi yarattığı küresel krizi!
Yoksulların daha fazla yoksullaştığı, siyasal yapıda pek çok değişimin
gerçekleştiği süreç, kapitalist küreselleşmenin kriziyle karanlık yüzünü bir kez daha
gösterdi. Neo-liberalizmin kurallarının değişmez olduğu öngörüsü sarsılırken
krizden kurtulmak için sistemin taleplerine cevap vermenin de doğru olmadığı
ortaya çıktı. Piyasanın inisiyatifine bırakılmış bir ekonomi sürekli kriz üretmekte,
faturası da emekçi halka, ücretliye, çalışana kesilmektedir. Özellikle Türkiye gibi
kendi kaynaklarını kullanamayan, emperyalizme bağımlı ülkeler bu krizden daha
da fazla etkilenecek, etkileniyor da.
Ýçinden geçtiğimiz süreçten, kapitalizmin küresel krizinden, bizlerin de
etkilenmemesi olanaksız. Kriz, tüm emekçi kesimleri olduğu gibi bizim örgütümüzün
üyelerini de teğet geçmiyor. Türkiye’de ekonominin küçüldüğü; üretim, istihdam,
ihracat ve ithalatının gerilediği bir dönemde üretimin direkt içinde yer alan
mühendis, mimar ve şehir plancılarının bu durumdan etkilenmemesi düşünülemez.
Mühendis ve mimarların bu süreci durdurmak için; daha örgütlü, daha bütünleşmiş,
daha etkin ve insana seslenen, bilimsel, mesleki, kültürel girdilerle zenginleştirilmiş
daha politik bir tavra ihtiyacı bulunuyor. TMMOB, böyle bir dönemde, tüm
dünyadaki emekten ve halktan yana güçlere “daha demokratik, daha barışçı,
gelirini adaletli paylaşan” bir dünya için büyük görevler düştüğünün bilincindedir.
TMMOB ve bağlı odaları, örgütlü gücüyle birlikte sorumluluğun gereklerini yerine
getirecektir.

Bakım alanı; bakım bilinci, “Bakım Mühendisliği” ve iş Kanunu’na bağlı mevzuat
ile yeniden düzenlenmeli
TMMOB’nin sorumluluklarından biri de meslek alanlarımız üzerine
gerçekleştirdiğimiz sempozyum, kongre gibi etkinliklerle bu alandaki sorunları
ortaya koyarak çözüm önerilerini getirmektir.
Artık süreklilik kazanan ve bilimsel-teknik bir çerçeveye sahip olan; “bakım
mühendisliği” ile “bakım bilinci” kavramlarını ülke gündemine sokan Bakım
Teknolojileri Kongremizin öğretim üyesinden mühendisine, teknisyeninden, yazılım
ve uygulayıcılarına dek bilgi birikimlerini birleştirerek oluşturacağı direnç ve
sunacağı “bakım perspektifleri” ülkemiz açısından oldukça önem taşımaktadır.
Ýşletmelerde kullanılan çok çeşitli cihaz, makina, teçhizat, alet ve ekipmanın her an
kullanıma hazır, arızasız durumda bulunması üretimin aksamaması açısından çok
önemlidir. Bunu sağlayabilmek için söz konusu ekipmanlarda ani arızalar ortaya
çıkmadan önce koruyucu bakım çalışmaları yapmak ve bu bakım çalışmalarını
planlı bir şekilde yürütmek gerekmektedir. Bugünün dünyasında bakımcılık, yanlış
algılandığı “tamircilik, teknisyenlik” gibi sıfatlardan arınarak, çok yönlü bir
mühendislik alanı konumuna gelmiştir.
Ýlgili olan her kesime bakım ve bakım mühendisliği alanında TMMOB şunları
söylüyor:
Bakımlı bir sistemi işletmek, kamu çıkarını gözetmenin temel ilkelerinden biri
olarak ele alınmalıdır. Bakım, sadece üretim açısından ele alınmamalı, işçi sağlığı
ve iş güvenliği, enerji verimliliği ve çevre açısından da önemsenmeli, bu konuda
yaptırımlar uygulanmalıdır. Bakımlı bir tesisteki iş kazalarının da minimum
olacağı gerçeğinden hareketle; işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından iş kazalarında
Avrupa’da ilk sırada bulunan ülkemizde bakım konusu ilgili her taraf açısından
önemsenmelidir. Denetim mekanizması olmadan bakımsız makinadan dolayı olan
kazaların, can ve mal kayıplarının, iş kayıplarının önlenmesi mümkün değildir.
Bu noktadan tespitle; tüm makina ve cihazların bakımları kayıt altında tutulmalı
ve denetlenmelidir. Ýş Kanununa bağlı çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerde bu
kontrollerin “TMMOB’ye bağlı ilgili meslek odalarınca yapılması” ibaresi mutlaka
yer almalıdır.
Mühendislerin bir bölümü, tesis ve işletmelerde “bakım mühendisi” olarak
çalışmaktadır. Makina Mühendisleri Odası, bu kongre ve benzer diğer etkinlikleri
sonucunda “bakım mühendisliği” ile ilgili bir birikim sağlamıştır. Bu birikim
kullanılarak, “bakım mühendisliği” belgelendirme konusunu hedefleyecek
çalışmalara devam edilmelidir. “Bakım mühendisliği” konusunda taraflarca ortak
bir dil geliştirilmelidir. Günümüzde eğitimin sürekliliği tartışılmaz bir konudur.
Bakım mühendisi ve her kademedeki bakım personeli, teknolojik gelişmeler göz
önünde bulundurularak sürekli eğitilmelidir ve gelişmelerine önem verilmelidir.
Bakım konusundaki çalışmaların kavramsallaştırılması, etkinleştirilmesi,
yaygınlaştırılması, sürekliliğinin sağlanması ve uygulanması için gerekli mesleki
eğitim ve bu Kongrede örneği görüldüğü gibi katılımcı platform faaliyetleri
sürdürülmeli, yerel ve merkezi yönetimlerce bu çalışmalar desteklenmelidir.”
Açılış konuşmalarının ardından bakım teknolojilerinin önemi üzerine bir açılış
konferansı düzenlenen kongrede, 13 oturumda 46 akademisyen ve uzman tarafından
38 bildiri sunumu yapılacak ve ayrıca 14 kurs ile bakım mühendisliği konulu bir
panel düzenlenecek. Kongre sonuç bildirgesi ise daha sonra kamuoyuna sunulacak.