Geçen yıl ÖSYM ek yerleştirme kılavuzlarında görüldüğü gibi, endüstri mühendisliği
eğitim programının piyasalaştırılmasının yeni bir biçimi olan “uzaktan eğitim”
uygulamasına örtülü bir şekilde başlanmış; bu yıl ise Sakarya Üniversitesi ve Hoca
Ahmet Yesevi Türk Kazak Üniversitesi tarafından bu programlara öğrenci alınmaya
başlanmıştır.
Bu uygulamaya göre üniversiteler, bir lisans programına ait eğitim müfredatının
sadece % 30’luk bölümünü öğrencilere yüz yüze vermekte, geriye kalan % 70’lik
kısım ise uzaktan eğitim araçları kullanılarak öğrencilere aktarılmaktadır. Örgün
öğretim programları varken üniversite eğitimini öğrenciye “uzaktan” ve “herhangi
bir araç ile ulaştırmak”, karşılığında ise yüksek eğitim ücretleri talep etmek
şeklindeki uygulama, eğitim sürecinin içinin boşaltılması ve bir alış-veriş sürecine
dönüşmesini amaçlayan piyasacı bir yaklaşımdır.
Teknolojik gelişmenin ulaştığı nokta elbette ki yadsınamaz ve yeni eğitim-öğretim
araçları kullanılarak öğrenme süreci daha verimli hale getirilebilir. Fakat yöntem
ile mühendis ve dolayısıyla “Endüstri Mühendisleri” yetiştirilemez.
2009 ÖSYM verilerine göre 2’si “Uzaktan Eğitim” programı olmak üzere “Endüstri
Mühendisliği” programı sayısı 112’dir. Uzaktan Eğitim Endüstri Mühendisliği
programlarının kontenjanları tamamen dolmuştur. Çünkü bu programlarda vakıf
üniversitesi harç ücretlerine kıyasla daha düşük eğitim ücretleri talep edilmekte ve
çok daha az çaba ile mühendislik diploması edinilmesine izin verilmektedir. Diğer
yandan uzaktan eğitim dışında toplam kontenjan sayısı 4.192 öğrenci iken bu
programlara yerleştirilen öğrenci sayısı 3.648 olmuş, toplam kontenjanın % 13’lük
kısmı boş kalmıştır. Bu durum “uzaktan eğitime” ihtiyaç olmadığının açık bir
kanıtıdır.
Mühendislik eğitimi, eğitimi veren kişi ve eğitimi alanların yüz yüze, karşılıklı
etkileşim içinde olduğu, öğrenme anında soru-cevap mekanizmasının çalıştığı ve
diğer öğrencilerin de katkılarının alındığı, bilginin paylaşılıp birlikte sorgulamanın
yapıldığı derslik ve laboratuvarlarda gerçekleştirilmelidir. Bu eğitim süreci
teknolojinin getirdiği yeni olanaklarla zenginleştirilebilinir. Ancak eğitim
müfredatının yalnızca % 30’nun haftada sadece 2 gün yüz yüze verildiği bir eğitim
modeli, ne uluslararası düzeyde mühendislik eğitiminde kullanılan klasik eğitim
modeli ne de probleme dayalı öğrenme modeli olan aktif eğitim modeli ile
uyuşmaktadır. Uzaktan eğitim yaygın olarak çeşitli konularda sertifika vermek
amacı ile yürütülen en az kaynak (eğitici, derslik, enerji v.d.) kullanımlı ve fakat en
çok kazanç eğilimli bir eğitim modelidir.
Tüm dünyada kabul gördüğü gibi mühendislik eğitimi sadece teoriye değil
uygulamaya da dayanmaktadır. Bu gerçekten hareketle soruyoruz: Uzaktan eğitim
ile öğrenciye tek yönlü yüklenen teorik bilgiler nasıl ve ne şekilde pratik ile
buluşacak, bilimsel öğrenme süreci ne şekilde tamamlanacaktır?
TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) endüstri mühendisliği eğitimine
ilişkin görüşlerini kamuoyuna sunmak, yasal zeminde endüstri mühendisliği
mesleğinin onurunu ve çıkarlarını korumak kararlılığındadır. MMO olarak YÖK’ü
uyarıyoruz: Uzaktan eğitim ile mühendis yetiştirilemez! Uzaktan eğitim endüstri
mühendisliği programları kapatılmalı, bu yanlıştan en kısa sürede dönülmelidir.

                                       Emin KORAMAZ
                  TMMOB Makina Mühendisleri Odası
                             Yönetim Kurulu Başkanı