Çevre kirliliğinin büyük boyutlara ulaşması ve petrol kaynaklı yakıtlarınkısasüre

sonra tükenecek olması mevcut yakıtların ekonomik olarak kullanılmasını
veya alternatif yakıtların yaygınlaştırılmasını zorunlu hale getirmektedir.
Mevcut yakıtların ekonomik olarak kullanılması yakıt tüketiminin azaltılması,
yakıtın tam olarak yakılması ve egzoz emisyonlarının azaltılmasıyla mümkün
olacağından yakıt tüketiminin ve egzoz emisyonlarının azaltılabilmesi için
birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu çalışmada karbüratörlü benzinli bir
motorda yakıtın geçtiği boru üzerine yerleştirilen manyetik alanın egzoz
emisyonları üzerine etkileri araştırıldı. Bu amaçla manyetik alanı
oluşturabilmek için piyasadan temin edilebilecek bir sabit manyetik alan
cihazı kullanılmıştır. Yapılan deney sonuçları bu konuda yapılmış olan
diğer çalışmalarla ve raporlarla karşılaştırılmıştır.

Anahtar kelimeler: Benzinli motor, manyetik alan cihazı, mıknatıs, egzoz
emisyonları, yakıt ekonomisi.

                                 1. GiRiŞ

Dünyadaki petrol rezervlerinin azalmaya başlamasıyla birlikte petrol üretilen
bölgelerdeki problemler sebebiyle petrol fiyatlarında artış gözlenmektedir.
Bu nedenle araştırmacılar petrol kökenli yakıtlara alternatif yakıt bulma
ya da mevcut kaynakları en verimli şekilde kullanabilme konuları üzerinde
yoğunlaşmaktadırlar. Ýçten yanmalı motorlar için en uygun alternatif yakıtı
bulabilmek için; yakıtın elde edilebilirliği, emisyonları, maliyeti,
depolanması, taşınması vb. gibi kriterler göz önünde bulundurularak
motorlarda bunlarla ilgili araştırma ve denemeler yapılmaktadır. Ayrıca
motordaki sistemlerin geliştirilmesiyle veya yeni sistemlerin eklenmesiyle
de yakıt tüketimi ve egzoz emisyonları azaltılmaya çalışılmaktadır.
Tüm bunlar yapılırken motor performansı da göz önünde
bulundurulmaktadır [1,2].
 
Gelişen teknolojiyle birlikte otomobiller için yeni sistemler geliştirilmekte
veya mevcut sistemlere ilaveler yapılmaktadır. Yeni sistemler sayesinde
özellikle yakıt tüketimi ve egzoz emisyonları azaltılması amaçlanırken
motor performansındaki artışlar büyük avantaj sağlamaktadır. Bu sayede
otomobil üreticileri araçlarını tüketiciler için cazip hale getirmektedirler.
Piyasadaki eski araçların yakıt tüketimini ve emisyonlarını azaltmak için
firmalar tarafından üretilmiş farklı tip ve çalışma prensiplerine sahip
değişik cihazlar mevcuttur. Eski araç kullanıcıları için uygun maliyetli
olan bu cihazların, yakıt tüketimini ve egzoz emisyonlarını azalttığı motor
performansını ise artırdığı vaat edilmektedir. Piyasada bu tip cihazlardan
fazla sayıda olması fakat bunlarla ilgili yapılan bilimsel çalışmaların
sayıca az olması bunların verimliliği konusunda yeterli bilgiye
ulaşılamamasına sebep olmaktadır [3,4,5].

Işıksoluğu 1993 yılında yaptığı çalışmasında benzinli motorlarda yakıt
düzenleyici cihazın emisyonlara motor gücüne etkilerini ölçmüş ve
bulanan değerlerin istatistiksel yönden önemli olup olmadığını
yorumlamıştır. Deneylerde dört zamanlı, dört silindirli, su soğutmalı
benzinli Renault Broadway (1.3 litre, 83 BG) ve 11 TXE Flash (1.7 litre,
103 BG) marka iki adet otomobil kullanılmıştır. Yakıt düzenleyici cihaz
Amerika’da üretilen ABEX marka elektromanyetik etki oluşturan bir
cihazdır. Motor gücünü vites kademelerine, hıza ve motor devrine bağlı
olarak bir çevrim diyagramı çizebilen %5 ölçüm duyarlılığına sahip Bosch
marka şasi dinamometresi kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda
manyetik alan cihazının istenen etkiyi yapmadığı bildirilmiştir [6].

Uzunsoy’un (1998) yaptığı çalışmada manyetik alandan geçen yakıtın
motor performansına etkileri ölçülmüştür. Deneylerde Lombardini marka
tek silindirli, 252 cm3 silindir hacimli ve 4.5 BG gücündeki dizel motor
kullanılmıştır. CO, CO2, HC, O2 ve hava fazlalık katsayısını ölçmek için
1/100 hassasiyetle çalışan SUN MGA-1200 cihazı kullanılmıştır. Motor
dinamometresi ile de Md (motor fren momenti), Ne (motor devri), Pme
(ortalama efektif motor gücü), be (özgül yakıt sarfiyatı) ve t (ısıl verim)
değerleri ölçülmüştür. Manyetik koşullandırıcı cihaz olarak General
Motors Corporation tarafından geliştirilen, US 4802931 patentli, 7 mm
mesafede 230 mT (militesla) manyetik alan şiddetli mıknatıs
kullanılmıştır. Deneylerde ölçümlerin yapılmasında iki farklı yöntem
kullanılmıştır; birincisi gaz kelebeği konumu sabitken, ikincisi ise normal
performans değerleri bilinen motora, ortam ve motor koşulları
değiştirilmeden manyetik alan derhal uygulanarak deneyler yapılmıştır.
Deneyler sonucunda manyetik alan cihazının yakıt ekonomisine önemli bir
katkısının olmadığı hatta yakıt sarfiyatını arttırdığı fakat motor devri
arttıkça güçte artış, HC ve CO emisyonlarında azalma olduğu görülmüştür
[7].
 
Balo (2002) manyetik alanın içten yanmalı motorlarda yakıt ekonomisi ve
egzoz emisyonları üzerine etkisi sabit mıknatıs ve sonrasında 12, 24 ve 48
voltluk bobinlerle ayrı ayrı motor deneyleri yapılmıştır. Çalışmada manyetik
alanın etkilerinden, mıknatısın ve manyetik alan cihazının özelliklerinden
bahsedilmiştir. Deneylerde iki zamanlı, dört zamanlı benzinli ve dizel
motorlar ile su freni tipinde iki dinamometre kullanılmıştır. Ayrıca manyetik
etki alan cihazı bazı araçlar üzerine monte edilerek belirli bir yol kat
edildikten sonra taşıtların harcadıkları ve depoya doldurulan yakıtlar
dikkate alınarak yakıt sarfiyatı belirlenmiştir. Sonuç olarak, dört tip
motorda belirli manyetik alan değerlerindeki bobinlerle cihazlı ve cihazsız
olarak yapılan deneylerde motor devri, tork, emme basıncı, egzoz giriş-çıkış
sıcaklıkları ve özgül yakıt sarfiyatı gibi parametreler incelenerek her durum
için ayrı yorum yapılmıştır [8].

içten yanmalı motorlarda yakıt tüketimi ve egzoz emisyonlarının zararlı
etkisini azaltabilmek için yanma öncesi ve yanma sonrası için birtakım
önlemler alınmaktadır. Bu önlemler teknolojiyle birlikte sürekli yenilenmekte
veya geliştirilmektedir. Egzoz emisyonlarını ve yakıt tüketimini azaltabilmek
için yanma öncesi safhasında; yeni teknoloji ürünü olan karbüratörler, yakıt
enjeksiyon sistemleri ve elektronik ateşleme sistemleri geliştirilmiştir.
Tek noktadan ve çok noktadan yakıt enjeksiyonu, gelişmiş enjektörler,
common-rail, kompresör, TDI (Turbo Diesel Injection), GDI (Gasoline Direct
Injection), VVTI (Variable Valf Timing) vb. gibi sistemler ve sistem parçaları
geliştirilmektedir. Yanma sonrasında alınabilecek önlemler arasında katalitik
konvertörler, EGR (Exhaust Gas Recirculation) ve AdBlue sayılabilir.
Motorlara yapılan bu eklemeler önemli ölçüde maliyeti arttırmakta ve bunlar
her motora uygulanamamaktadır [4,5,9,17].

Bu çalışmada trafikteki taşıtların, yakıt tüketimini ve zararlı egzoz
emisyonlarını ekonomik olarak azalttığı iddia edilen ve çalışması birbirine
benzer fakat farklıymış gibi anlatılan manyetik alan cihazının motor
denemeleri yapılmıştır. Manyetik alan cihazı, içten yanmalı motorlarda
karbüratörün yakıt giriş borusuna kolayca monte edilebilen bir manyetik frekans
rezenatörüdür. Neodminyumdan yapıldığı için büyük bir manyetik alan oluşturur
ve bu manyetik alan içerisinden geçen yakıt içerisindeki hidrokarbon (HC)
zincirlerini parçalayarak yanma odasına giden yakıt moleküllerinin daha fazla
oksijen (O2) ile temas etmelerini sağlayarak yanma olayının teorik yanmaya
yaklaşmasını sağlar. Konuyla ilgili olarak yapılan önceki bilimsel çalışmaların
ışığında hazırlanan deney düzeneğiyle cihazlı ve cihazsız olarak karbüratörlü
aracın egzoz emisyonu değerleri ölçülmüştür. Yapılan testler sonucunda elde
edilen veriler karşılaştırılmıştır.

1.1 Manyetik Alanın Yakıta ve Emisyonlara Etkisi

Yakıt molekülleri parahidrojen yapısında manyetik alandan geçtikten sonra
ortohidrojen haline dönüştüğü Simon Ruskin tarafından bulunmuştur. Hidrojen
moleküllerinin “para” durumundan “orto” durumuna geçmesiyle güçlü bir akım
yoğunluğu sağlanarak ideal (tam) yanmaya daha yakın bir yanma olayı
gerçekleşir. Infrared (kızılötesi) kameraları kullanılarak yapılan deneylerde
hidrojen moleküllerinin “para” durumundan “orto” durumuna geçtiği
gözlenmiştir [8,9,10].

Hidrojen pozitif proton, negatif elektron ve bir dik (dipol) momente sahiptir.
Hidrojen bütün elementler içerisinde en basit yapıya sahip olmasına karşılık,
değişik çekirdeklerin karşı eğrilikleri olarak tanınan para ve orto isimli iki
belirgin izomerik formdan oluşur. Bunlardan birincisi iki atomunda da aynı
yönde paralel eğrileri olan ve düzensiz devir seviyelerinde bulunan ortohidrojen
molekülüdür, ikincisi ise diğerleri ile bağlantılı bir atomun eğriliğinin diametrik
sunumunda birbirine zıt ve düzenli devir seviyesinde bulunan parahidrojen
molekülüdür. Bu yüzden hidrojen birçok tepkime için kolaylaştırıcı ve
paramanyetiktir. Gerçekte ortohidrojen az enerjili, uçucu ve tepkili
parahidrojenden daha tepkilidir. Yanma süresince, yoğunlaşma sağlandığından
yakıt, ortohidrojen formuna geri döner. Yakıttaki hidrokarbonların yanması
esnasında ilk önce oksitlenmiş olan hidrojen atomları, sonra karbon atomları
yanar. Yüksek hızlı bir iç yanma sürecinde, hidrojen atomlarının oksitlenmesi
daha az zaman aldığından yanmanın tam olmamasından karbon atomları
sorumludur. Karbon ile oksijenin reaksiyonu daha enerjik olmasına rağmen
oksijen ilk önce zincirin dış kısmındaki hidrojenle birleşir ve oksijen miktarı
yeterli değilse hidrojen karbondan önce yanar, karbonun bir bölümü parlak
bir alev vererek is karası ya da karbon siyahı biçiminde birikir [8-13].

Motorun egzoz emisyonunu ve yakıt tüketimini azaltabilmek için bilim adamları
birçok yöntem geliştirmişlerdir. Son zamanlarda bazı kişi ve kurumlarca egzoz
emisyonu ve yakıt tüketiminin elektromanyetik alan etkisiyle de azaltılabileceği
ileri sürülmektedir. Ýlgili kaynaklar incelendiğinde manyetize edilmiş olan
yakıtın yanma olayına etkisi, konuda birlik sağlanamadığı için henüz
açıklanamamıştır. Elektromanyetik etkinin yanmaya etkisi dört farklı
şekilde anlatılmaya çalışılmıştır [4-9]:
• Karmaşık yapıdaki C zinciri düz hale gelerek daha fazla O2 ile birleşiyor,
• Yakıt molekülleri belli bir sıraya girerek ilerliyor,
• C atomunun dönme hızı artırıldığından çekim gücü artıyor ve O2 atomunu
çekiyor,
• H’nin manyetik alanda kolayca etkilenmesiyle bağ yapma özelliği daha da
artıyor.
Elektromanyetik alanın HC’ler üzerine etkisi konusundaki çalışmalar 1940’lı
yıllarda başlamıştır. Günümüzde egzoz emisyonlarının birçok ülkede
sınırlandırılması nedeniyle bu konudaki çalışmalar da artmıştır. Bu nedenle
elektromanyetik etkinin yanmayı iyileştirdiği görüşünden hareketle bazı
cihazlar geliştirilmiş ve araçlarda kullanılmaya başlanmıştır. ABD ve Ýngiltere
gibi teknolojik olarak ilerlemiş ülkelerde patent almış olan bu cihazların
yapılan testleri birbirinden farklı sonuçlar vermiştir [7,8].

3. MATERYAL VE METOT

Halen trafiğe çıkan, özellikle katalitik konvertörsüz araçların egzoz
emisyonlarını büyük modifikasyonlara gitmeden ve ekonomik yöntemlerle
azaltabilmek hem çevre hem de ülke ekonomileri için çok faydalıdır.
Bu çalışmada Neodmiyum (Nd-Fe-B) malzemeli manyetik alan cihazı, OVLT
marka egzoz emisyonu test cihazı ve 1991 imal yıllı Toyota marka araç
kullanılmıştır. Deneylerden önce egzoz emisyonu test cihazı yetkili firmaya
kalibre ettirilerek, bakımı yaptırılmıştır. Corolla XL model Toyota marka araç
karbüratörlü, 4 zamanlı, 4 silindirli, 1.58 litre hacminde, 1010 kg ağırlığında
ve 80 BG gücündedir (Şekil 1). Egzoz emisyonu testleri Selçuk Üniversitesi
Teknik Eğitim Fakültesi motor atölyesinde yapılmıştır. Testler, Çevre Bakanlığı
Bölge Müdürlükleri tarafından verilen Egzoz Emisyon Pulu belgesinin
verilmesi esnasında yapılan testlerde olduğu gibi araç dururken ve yüksüz halde
motor devri artırılarak yapılmıştır. Denemeler 5 kez tekerrür edilerek yapılmış,
sonuçlar ortalama değer olarak çizelge ve şekillerde verilmiştir. Her deneme
sonunda sonuçların netliği açısından emisyon cihazının nem filtresi
değiştirilmiş, emisyon test cihazı kalibre edilmiş ve ölçümler bu şekilde
gerçekleştirilmiştir. Ölçüm bütünlüğünün sağlanabilmesi için araçta yakıt
olarak belirli bir petrol istasyonundan temin edilen süper benzin kullanılmıştır.

 
Şekil 1. edilen araç ve manyetik alan cihazının yakıt borusuna bağlantısı

Testler için öncelikle manyetik alan cihazı olmayan aracın emisyon testleri
yapıldı ve yeni teste geçmeden önce test cihazının kombine filtresi temizlendi.
Daha önceki bilimsel çalışmalarda elde edilen sonuçlara göre manyetik alan
cihazı karbüratöre en yakın konuma yerleştirildikten sonra araç ile yaklaşık
olarak 100 km mesafe alınarak motorun cihazlı çalışmaya alışması sağlandı.
Mıknatıslar lastik malzemeden yapılmış yakıt borusu üzerine takıldıktan sonra
iki mıknatıs arası mesafe 0.8 cm olarak ölçülmüştür. Manyetik alan cihazı
takılı aracın emisyon testine geçmeden önce kombine filtre yenisi ile
değiştirilerek deneyler yapılmıştır. Cihaz takıldıktan sonra egzozdan
normalden fazla miktarda kurum atıldığı gözlemlenmiştir.

    
Şekil 2. Manyetik alan cihazının görüntüleri

3. SONUÇ VE TARTIŞMA

S.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi Atölyesinde yapılan egzoz emisyonu testlerinde
önce manyetik alan cihazı takılı olmayan aracın emisyon ve lambda değerleri
motor devrine bağlı olarak ölçülmüştür. Daha sonra araca manyetik alan
cihazı takılarak 100 km kadar mesafe alındıktan sonra deneyler tekrar
edilerek ilk durumdaki değerlerle karşılaştırılmıştır.

Motorlarda gerçek hava-yakıt oranının teorik hava-yakıt oranına
bölünmesiyle elde edilen lambda değerinin daima 1’e yakın (1-1.02) olması
istenir. Eğer lambda değeri 1.02 değerinden fazla ise yani karışım fakirse
yanma odası içerisindeki fazla hava molekülleri mevcut ısının bir kısmını
emerek yanma sonu sıcaklığın çok küçük miktarda olsa düşmesine sebep olur.
Fazla havanın gereksiz yere ısıtılması verimin küçük de olsa düşmesine sebep
olur.  Manyetik alan cihazlı ve manyetik alan cihazsız aracın lambda
değerlerinin karşılaştırılması sonucu elde edilen grafik Şekil 3’de verilmiştir.
Elde edilen diğer sonuçlarla da karşılaştırıldığında en fazla değişim lambda
değerinde olmuştur. Rölantide lambda değeri cihazsız 0.905 iken cihazlı da
0.917’dir. Hem cihazsız hem de cihazlı testlerde lambda değeri 3000–4000
devir aralığında maksimum değere ulaşmıştır. Maksimum lambda değeri
cihazsız 0.96 iken cihazlı da bu değer yaklaşık olarak 0.99’a kadar ulaşmıştır
. Bu da cihaz takılı iken motora alınan hava-yakıt oranının (cihazsız değerlere
göre) teorik orana daha yakın olduğunu gösterir. Motor devri arttıkça
lambda değeri iki durumda da düşmüştür, cihazın takılı olduğu durumdaki
düşüş oranı daha fazladır.

 
Şekil 3. Lambda değerleri

CO emisyonları rölantide cihazın takılı olduğu durumda fazladır (hacimsel
%4.62). Fakat devir arttıkça CO emisyonundaki düşüş de artmaktadır
(Şekil 4). Cihazsız durumda rölantiden 1500 devre kadar CO emisyonu
artmakta, 1500 devirden sonra düşüş göstermektedir. CO emisyonu minimum
değerine cihazsız da 3000-4000 devir aralığında ulaşırken cihazlı da devir
arttıkça CO emisyonu düşmektedir.

 
Şekil 4. CO (hacimsel %) değerleri

CO2 emisyonu cihaz takılı iken 1000-2500 devirler arasında diğerine göre
yüksektir. Fakat cihazsız olarak yapılan testlerde CO2 emisyonu düzgün
olarak artmaktadır, 3500 devirde pik yaptıktan sonra düşmektedir (Şekil 5).
Cihazsız durumdaki CO2 emisyonun maksimum değeri %14.09 iken cihazlı
da %14.26’dır. Bu da cihazlı durumda yanma olayının cihazsıza göre biraz
daha iyi olduğunu göstermektedir.

 
Şekil 5. CO2 (hacimsel %) değerleri

Cihazın takılı olduğu ve olmadığı durumlardaki HC emisyonlarında belirgin
bir fark yoktur. Her iki değerde motor devri arttıkça azalmaktadır. Cihazlı
ve cihazsız durumlarda HC emisyonları değeri rölantide 874 ve 885.5 (ppm),
5000 d/d’da 715.7 ve 750.5 (ppm)’dir (Şekil 6).

 
Şekil 6. HC (ppm) değerleri

Yukarıda grafiksel olarak verilen deney sonuçları Çizelge 1’de özet olarak
sunulmuştur.

Çizelge 1. Motor devrine göre cihazlı ve cihazsız test sonuçları ortalama
değerleri
 

4. ÖNERiLER

Gerek emisyonlarla ilgili dünyadaki yasal yaptırım ve düzenlemeler gerekse
hükümetlerin ve petrol firmalarının uyguladıkları politikalar sonucu, petrol
fiyatlarının artmasına bağlı olarak dünya ve Türkiye üzerindeki sonuçlarının
tartışması yapılmaktadır. Petrol fiyatlarındaki ani yükselmelerin sebeplerinin
değişik nedenler olduğu ileri sürülmektedir. Bunlardan biri petrol
kaynaklarının ve üretiminin giderek azalması buna karşılık petrol tüketiminin
artması ve diğer sebep ise ABD’nin dünyada petrol havzalarıyla ilgili siyasi
yaptırımlarıdır. Buna örnek olarak, 2 Ağustos 2005 tarihli haber sayfalarında
Dünya petrol piyasasının en büyük üreticisi Suudi Arabistan’da Kral Fahd’ın
ölmesi ve ABD’deki rafinerilerde yaşanan bazı sorunlar nedeniyle petrol
fiyatları rekor kırmıştır. ABD ham petrolü 62.30 dolara yükselerek yeni
zirvesine ulaşırken, Kuzey Denizi petrolü de 60.79 dolarla rekor düzeye
çıkmıştır. Bu gibi haberler farklı biçimlerde fakat sonucu aynı yani petrol
fiyatlarında artışla sonuçlanan haberler duyacağımız aşikardır.

Yaptığımız çalışmanın deney sonuçlarında da görüldüğü gibi manyetik alan
cihazı takılı iken en fazla değişiklik lambda değerinde olmuştur. Normalde
lambda değeri 0.9-0.96 aralığında değişmekte iken cihaz takıldıktan sonra
lambda değeri 0.92 ile 0.99 aralığında değişmeye başlamıştır. Emisyon
değerlerinde önemli bir değişiklik olmamasına rağmen değerlerdeki küçük
kıpırdanmalar hep olumlu yönde olmuştur. Buradan da bu ve buna benzer
cihazların egzoz emisyonlarını ve yakıt tüketimlerini azaltıcı potansiyele
sahip oldukları, fakat bu tür cihazlarla alakalı daha fazla çalışma yapılarak
verimliliklerinin artırılması sağlanmalıdır. Ýleriki çalışmalarda infrared
kameralar kullanılarak manyetik alandan geçen yakıttaki durum
değişiklikleri görülebilirse çalışmalar için daha faydalı olabilir. Bundan
başka yakıtın daha uzun süre manyetik alana maruz kalması
sağlanmasıyla bu durumda egzoz emisyonlarındaki değişimler tespit
edilebilir. Ayrıca manyetik alan şiddeti değiştirilerek de manyetik alan
şiddetinin değişmesinin emisyonlara etkileri karşılaştırılabilir. Son olarak
motor performansını artıran, yakıt tüketimi ve egzoz emisyonlarını azaltan
farklı cihazların manyetize edilmiş yakıtla kombine çalışmalarındaki
değişimler araştırılabilir. Türkiye’nin de Kyoto Protokolü’ne taraf olması
sebebiyle ileriki günlerde egzoz emisyonu değerleri sebebiyle trafiğe
çıkışlarında problemler olması muhtemel olan eski tip motorlara sahip
araçların egzoz emisyonlarının da böylece ekonomik olarak azaltılması
sağlanabilir.

5. KAYNAKLAR

1. Özbilen, Ş. 2003. Kaynakların Paylaşımı ve II. Körfez Savaşı, Finans
Dünyası.
2. Anonim a, 2004. http://www.oilreportmarket.org.
3. Balcı, M., Borat, O., Sürmen, A. 1987. Benzin Motorlarında Yakıt
Ekonomisi, cilt-1 sayı-1, Gazi Üniversitesi T.E.F. Dergisi, Ankara.
4. Kutlar, O.A., Ergeneman, M., Arslan, H., Mutlu, M. 1998. Taşıt
Egzozundan Kaynaklanan Kirleticiler, Birsen yayınevi, Ýstanbul.
5. Salman, S., Çınar, C., Sekmen, Y. 2003. Buji ile Ateşlemeli Motorlarda
Tek Noktadan Yakıt Enjeksiyon ve Karbüratör Sistemlerinin Performansa
Etkileri Üzerine Deneysel Bir Araştırma, Politeknik Dergisi, Cilt:6 Sayı:1
s:391-395.
6. Işoksoluğu, M.A. 1993. Benzin Motorlarında Yakıt Düzenleyici Cihazın
Egzoz Emisyonu ve Yakıt Tüketimine Etkisi, Doktora Tezi, Fen Bilimleri
Enstitüsü, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
7. Uzunsoy, E. 1998. Manyetik Alan Etkisine Maruz Kalmış Benzinin Motor
Performansı Üzerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü,
Yıldız Teknik Üniversitesi, Ýstanbul.
8. Balo, F. 2002. Ýçten Yanmalı Motorlarda Manyetik Alanın Yakıt
Ekonomisine ve Emisyonlara Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri
Enstitüsü, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
9. Ünaldı, M., 2006. Benzinli Araçlarda Manyetik Alan Etkisindeki
Hava/Yakıt Karışımının Emisyonlara Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Fen
Bilimleri Enstitüsü, Selçuk Üniversitesi, Konya.
10. Edminister, J.A., Nahvi, M., 2000. Elektromanyetik, 2. baskı,  ISBN:
975-591-073-5, Nobel Yayınevi, Ankara.
11. Bayrak, M. 2002. Temel Elektrik ve Mağnetizma, 1. Baskı, Atlas
yayınevi, stanbul.
12. EPA 1999. EPA Evaluation of the Inset Aftermarket Retrofit Device,
EPA420-R-99-016, Michigan, USA.
13. Erdoğan, M.E. 1976. Magnetohidrodinamik, iTÜ yayınları, istanbul.
14. http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/magnetic/magfie.html, 2004.
15. http://other.nrl.navy.mil/LaserFusionEnergy/fuelconfinement.htm, 2004.
16. http://www.aksamagnet.com/tr/magnets.php, 2005.
17. http://www.epa.nsw.gov.au/air/index.htm, 2004.
18. http://www.fueleconomy.gov/feg/atv.shtml, 2004.
19. http://www.manyet.com, 2004.
20. Abu-Hamdeh, N.H. 2003. Effect of Cooling The Recirculated Exhaust
Gases on Diesel Engine Emissions, Energy Conversion and Management
44 (3113-3124).
21. Sasaki, S., Sawada, D., Ueda, T., Sami, H. 1998. Effects of EGR on
Direct Injection Gasoline Engine, JSAE Review 19 (223-228).

Mahmut ÜNALDI, Ali KAHRAMAN
Selçuk Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümü,
munaldi@selcuk.edu.tr, alikahraman@selcuk.edu.tr