Siyasi iktidara bağlı kamu kurumları, ilgili konularda TMMOB ve bağlı Odalardan
görüş almaksızın mevzuat düzenlemesi yapmayı bir gelenek haline getirmiş
durumdadır. Bu kapsamda gündeme gelen son yasa değişikliği, 13.07.2010 tarihli
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6001 sayılı “T.C. Karayolları Genel
Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” olmuştur.

Yasa ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) teşkilat ve görevleri, kamusal
hizmet üretiminin tasfiyesi ve yasa gerekçesinde belirtilen “liberalleşme ve
özelleştirme” yönünde değiştirilmiştir. Yeni yasa ile KGM yapmakla yükümlü
bulunduğu karayolu, otoyolu, bakım ve işletme tesislerini yapım, onarım ve işletme
görevlerini doğrudan kendisi yapmaktan uzaklaştırılarak; yaptırmak, işlettirmek,
onarımını yaptırmak, kiralamak, şirketlere ortak olmak gibi yeni görev tanımlarıyla
piyasaya açılmaktadır. KGM hizmet üretimi ve gelirlerini devredici yöntemlerle
serbestleştirme ve özelleştirmelerin yeni bir adresi olmaktadır. Böylece köprü ve
otoyollar, bakım istasyonları, tesisler ve hizmet binaları dahil 30 milyon m²
civarındaki taşınmazın özelleştirilmesinin önü açılmıştır.

KGM’nin teşkilat yapısı ve personel politikası da bu yapıya uygun olarak
değiştirilmiş; eski yasadaki bazı kadroların iptali, çalışan sayısının azaltılması ve
statü değişimi ile çalışan kıyımı ve kadrolaşmanın önü açılmıştır. 

Orman Yasasına eklenen bir madde ile KGM, yap-işlet-devret modeli ile
özelleştirme uygulamaları kapsamında ormanlara müdahale edebilir; kamu arazileri
ve orman alanlarındaki tesisleri özelleştirilebilir, orman arazilerini dilediği gibi
kullanabilir ve istanbul’da 3. Boğaz Köprüsü güzergâhındaki 900 hektarlık orman
alanını talana açabilir konuma sokulmuştur.

Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Yasasına yapılan bir ek
madde ile başta Ankara ve istanbul Büyükşehir Belediyesi olmak üzere metro ve
raylı sistem projelerinde başarısızlığa uğramış bazı Büyükşehir Belediyeleri
kurtarılmaktadır. Bu projelerin “Bakanlar Kurulunca yapımının üstlenilmesine karar
verilenleri” önce Bakanlığa devredilecek, yapımlarının tamamlanmasından sonra
“maliyet bedeli üzerinden” özelleştirilebilecektir.

2918 sayılı Trafik Yasasında yapılan değişiklikler arasında yer alan bölünmüş
yollarda (otoyollarda) hız limitini 110 km’ye çıkaran değişiklik ise bu yollardaki
güvenlik sorununu ve kazaları artıracaktır.

Diğer yandan yasada tanımlanan yol ağları, yük ve yolcu taşımacılığında önceliğin
yine yanlış bir şekilde karayolu taşımacılığına verileceğini göstermektedir.

Belediyelere devredilen veya politik baskılar altında devralınan il yolları ise bazen
köy yollarını da kapsadığı için bu konudaki belirsizlik yasada sürmektedir.
Karayollarının erişim kontrolünün kaldırılabilir olması ve karayollarına bitişik
taşınmaz sahiplerine tahsis edilecek yolların karayolu standartlarına uygun
olmayan şekilde belirlenmesi de yasadaki bir diğer sorunlu yöndür

Mesleki sorumluluklarımız gereği bu hususları kamuoyu ile paylaşıyoruz.

                                                                                         Ali Ekber ÇAKAR
                                                                        TMMOB Makina Mühendisleri Odası
                                                                                   Yönetim Kurulu Başkanı